Το παιδί σας δεν είναι τεμπέλικο. Αποφεύγει κάτι.
«Θα μπορούσε, αν ήθελε.» Συνήθως το πρώτο μισό ισχύει, και το δεύτερο μας βγάζει εκτός δρόμου.
Αυτό που μοιάζει με τεμπελιά
«Θα μπορούσε, αν ήθελε.» Αυτή τη φράση την ακούμε σχεδόν κάθε βδομάδα. Συνήθως το πρώτο μισό ισχύει και το δεύτερο μας βγάζει εκτός δρόμου.
Αυτό που απ᾿ έξω μοιάζει με τεμπελιά σχεδόν ποτέ δεν είναι έλλειψη θέλησης. Είναι αποφυγή. Και η αποφυγή έχει πάντα λόγο: η δουλειά φαίνεται πολύ μεγάλη, η αποτυχία πιο πιθανή από την επιτυχία, ή το παιδί έχει μάθει ότι η προσπάθειά του δεν αλλάζει τίποτα.
Ένα παιδί που δεν ξεκινάει συνήθως προστατεύεται, όχι από τη δουλειά, αλλά από την απόδειξη ότι δεν τα καταφέρνει.
Γιατί η πίεση δουλεύει βραχυπρόθεσμα και βλάπτει μακροπρόθεσμα
Ανταλλάσσετε τα σημερινά μαθήματα με την αυτονομία του επόμενου χρόνου.
Η πίεση πιάνει. Αυτό είναι το πρόβλημα. Υψώνετε τον τόνο, το παιδί κάθεται, τα μαθήματα γίνονται. Δικαιωθήκατε, και το παιδί έμαθε ότι προσπαθεί μόνο υπό επιτήρηση.
Το κίνητρο που έρχεται απ᾿ έξω αντικαθιστά αυτό που έρχεται από μέσα. Όταν μια δραστηριότητα ανταμείβεται ή επιβάλλεται μόνιμα, μειώνεται η διάθεση να γίνει χωρίς ανταμοιβή.
Τι χρειάζεται πραγματικά το κίνητρο
Να αποφασίζει κάτι
Όχι αν, αλλά πώς και πότε. Το «μαθηματικά ή γλώσσα πρώτα;» είναι πραγματική επιλογή και δεν σας κοστίζει τίποτα.
Να θεωρεί την επιτυχία εφικτή
Το παιδί ξεκινά όταν πιστεύει ότι το πρώτο βήμα το βγάζει. Γι᾿ αυτό το «κάνε τα μαθήματά σου» είναι συχνά πολύ μεγάλο και το «βγάλε το τετράδιο και διάβασέ μου την πρώτη άσκηση» δουλεύει.
Να μην είναι μόνο του
Παρουσία κατά τη διάρκεια της προσπάθειας, όχι έλεγχος μετά. Το να κάθεστε στο ίδιο τραπέζι κάνοντας κάτι δικό σας πιάνει περισσότερο από κάθε παρατήρηση.
Κανένα από τα τρία δεν είναι αυστηρότητα.
16:30, τα μαθήματα είναι στο τραπέζι εδώ και μία ώρα
Ο γιος σας, 10 χρονών, είναι στον καναπέ. Στην ερώτηση: «Τώρα.» Πριν μισή ώρα το ίδιο. Τρεις δρόμοι από το ίδιο λεπτό:
Α: «Θα τα κάνεις τώρα αμέσως, αλλιώς δεν υπάρχει τάμπλετ.»
Τι γίνεται: Κάθεται. Τα κάνει βιαστικά και πρόχειρα για να τελειώνει. Ελέγχετε, λείπουν τα μισά, το βράδυ χάθηκε.
Τι μαθαίνει: Η προσπάθεια προκύπτει από απειλή. Χωρίς απειλή, καμία προσπάθεια.
Β: «Γιατί είσαι τόσο τεμπέλης; Η αδερφή σου ποτέ δεν έκανε έτσι.»
Τι γίνεται: Σταματάει να απαντάει. Η σύγκρουση αφορά τώρα το ποιος είναι, όχι τα μαθηματικά.
Τι μαθαίνει: Είναι κάποιος που «είναι έτσι». Και τις ιδιότητες δεν τις αλλάζεις, τις αποφεύγεις.
Γ: «Ποιο είναι το πιο δύσκολο κομμάτι; Κάνε μόνο την πρώτη άσκηση. Κάθομαι δίπλα σου.»
Τι γίνεται: Ξεκινάει. Ίσως μόνο την πρώτη, πιο συχνά όμως τρεις, γιατί το δύσκολο ήταν το ξεκίνημα.
Τι μαθαίνει: Τα μεγάλα πράγματα είναι μικρά πράγματα στη σειρά. Και δεν χρειάζεται να το αντέξω μόνος.
Η διαφορά δεν είναι στην αυστηρότητα. Είναι στο μέγεθος του πρώτου βήματος.
Η πιο αποτελεσματική πρόταση είναι ερώτηση
Η «τεμπελιά» δεν λύνεται, γιατί δεν είναι διάγνωση αλλά κρίση.
Αντί για «γιατί δεν το κάνεις;», που παράγει μόνο δικαιολογίες, δουλεύει: «Ποιο είναι το πιο δύσκολο κομμάτι;»
Αυτή η ερώτηση φέρνει σχεδόν πάντα χρήσιμη απάντηση: δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω · είναι πολλά · δεν καταλαβαίνω τη δεύτερη άσκηση. Και τα τρία λύνονται.
Και ο έπαινος;
Επαινέστε τη διαδικασία, όχι το αποτέλεσμα. Το «κάθισες παρόλο που δεν είχες όρεξη» είναι χρήσιμο. Το «είσαι πανέξυπνος» δεν είναι, κάνει την επιτυχία ιδιότητα που μπορεί να χαθεί, και ακριβώς αυτό γεννά αποφυγή στο επόμενο δύσκολο θέμα.
Το κίνητρο δεν είναι χαρακτηριστικό που το παιδί το έχει ή δεν το έχει. Είναι κατάσταση που δημιουργείται όταν η δουλειά φαίνεται εφικτή και κάποιος κάθεται δίπλα.
Πότε από πίσω υπάρχει κάτι περισσότερο
Αν δεν είναι μία εργασία, αλλά εδώ και βδομάδες σχεδόν τα πάντα, σχολείο, χόμπι, φίλοι, τότε δεν πρόκειται πια για κίνητρο. Η επίμονη απόσυρση, η έλλειψη ενέργειας για βδομάδες και η απουσία χαράς θέλουν διερεύνηση, όχι σπρώξιμο.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΒΑΣΗ
Θεωρία αυτοπροσδιορισμού (Deci & Ryan): αυτονομία, επάρκεια, σύνδεση · Φαινόμενο υπερ-δικαιολόγησης · Προσδοκία αυτοαποτελεσματικότητας (Bandura) · Έπαινος διαδικασίας και αυτοεικόνα (Dweck) · Μάθηση αποφυγής
Χρειάζεσαι κάτι παραπάνω από ένα άρθρο;
Μερικές φορές το διάβασμα δεν φτάνει. Αν κολλήσατε ως οικογένεια, μπορούμε να το δούμε μαζί.
ΔΩΡΕΑΝ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ
15 λεπτά γνωριμίας
Μια σύντομη κλήση για να καταλάβουμε αν και πώς μπορώ να βοηθήσω. Χωρίς δέσμευση, χωρίς χρέωση.
Κλείσε τα 15 λεπτάkontakt@yourfamilycenter.de
ΜΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ
Ατομική ή οικογενειακή συνεδρία
Online ή δια ζώσης, 50–60 λεπτά. Το κόστος εξαρτάται από το είδος και τη διάρκεια και το συζητάμε ανοιχτά στην πρώτη δωρεάν κλήση.
Χωρίς λογαριασμό, χωρίς εγγραφή, αρκεί ένα απλό e-mail.
Οξεία κρίση;
Τότε μη στείλεις e-mail, δεν απαντώ αμέσως. Τηλεφώνησε: άμεσος κίνδυνος 112 ή ΕΚΑΒ 166 · Ελλάδα 1018 (ΚΛΙΜΑΚΑ, 24 ώρες) ή 115 25 («Μαζί για το Παιδί», Δευτ. έως Παρ. 09:00–21:00) · Γερμανία 0800 111 0 111 (24 ώρες) ή 116 117.